Afbeelding: GD-Gameren

Omgevingswet: nieuwe principes vragen om inspirerend beleid

7 maart 2024

In de meeste gemeenten is de overstap naar kwaliteitsadvisering onder de Omgevingswet inmiddels in volle gang. Wat juridisch in elk geval nodig was - het vaststellen van een verordening en benoemen van een gemeentelijke adviescommissie - is nagenoeg overal gebeurd. Een mooi vertrekpunt, maar hoe zorgen we er nu voor dat daadwerkelijk wordt geadviseerd in de geest van de Omgevingswet?

Dit vraagt om een andere benadering van initiatieven, maar vraagt ook om nieuw en inspirerend beleid. De bestaande welstandsnota’s of nota’s ruimtelijke kwaliteit zijn daarom toe aan grondige herziening. Een vraag die het Gelders Genootschap dan ook steeds vaker van gemeenten krijgt.

Nieuwe principes
De Omgevingswet vraagt in elk geval om een integrale en brede aanpak van omgevingskwaliteit. Uiteindelijk moet dit landen in een allesomvattend Omgevingsplan. Die nieuwe benadering is minder gericht op regels maar juist vooral op het stimuleren en begeleiden van initiatieven, zodat deze bijdragen aan een ‘goede omgevingskwaliteit’ en een ‘gezonde en veilige leefomgeving’. 

Bij de integrale en brede benadering passen ook principes als participatie, verduurzaming en hoe om te gaan met de omgeving van een monument.
Genoeg aanleiding voor gemeenten om hun bestaande (welstands-)nota’s te gaan herijken. Inmiddels hebben meerdere gemeenten het Gelders Genootschap hiertoe opdracht gegeven.

Perspectieven
We zien verschillende perspectieven om een nieuwe nota te laten opstellen. Sommige gemeenten willen vooral dat participatie nadrukkelijk tot uiting komt in het nieuwe beleid: ontwikkelen in nauwe samenwerking met burgers. Andere gemeenten zien in nieuw beleid voor omgevingskwaliteit het ideale instrument om invulling te geven aan criteria voor de ‘omgeving van het monument’. Maar er zijn ook gemeenten die sinds 2004 – start van het tijdperk ‘welstandsnota’s’ – verder niets meer hebben geactualiseerd. De Omgevingswet vormt dan een geschikte aanleiding om eigentijds beleid op te stellen.

Welke insteek een gemeente ook kiest, het Gelders Genootschap helpt graag bij het opstellen van nieuw kwaliteitsbeleid: Omgevingswetproof, passend bij de ambities van de gemeente en aansluitend op de wensen van de bewoners.
Wij gaan graag met u in gesprek over de opgaven en mogelijkheden!