Afbeelding: Schouwburg Italie

Gesignaleerd in het 'buitenland'...

26 juli 2018

Als je werkzaam bent als adviseur ruimtelijke kwaliteit is de scheidslijn tussen vakantie en werk niet altijd even duidelijk.

Ook als we op vakantie zijn in het ‘buitenland’ is er altijd wel een link met ons vakgebied. In steden en dorpen bezoeken we het cultuurhistorisch erfgoed en bijzondere voorbeelden van hedendaagse architectuur en stedenbouw en al wandelend of fietsend genieten we van fraaie landschappen.
Onderweg doen we nieuwe inspiratie op. Vaak zijn we enthousiast over nieuwe ontwikkelingen maar soms vragen we ons ook wel eens af of we het in Nederland op dezelfde manier zouden hebben aangepakt.

In deze rubriek ‘Gesignaleerd in het buitenland’ delen onze medewerkers een door hen bezochte locatie aan de hand van een foto met korte toelichting.

Afbeelding: GD Muhlhausen

Mühlhausen
Tijdens mijn fietsvakantie in Thüringen deden we ook Mühlhausen aan. Daar wordt de stadsmuur “gerestaureerd”, een miljoenenproject. Vanwege de slechte stabiliteit is besloten een deel van de muur geheel te slopen en na het aanbrengen van een nieuwe fundering te herbouwen. De stenen worden door een ingenieursbureau chemisch onderzocht. Te sterk met zouten doordrongen exemplaren worden niet teruggeplaatst maar vervangen. Zouden we dat in Nederland op een vergelijkbare manier hebben aangepakt? Of hebben we duidelijk verschillende restauratieopvattingen?
Gerard Derks

Afbeelding: Stanley Dock 3.1

Summerschool Stanley Dock in Liverpool
Tijdens mijn summer course met de Victorian Society bezochten we in Liverpool het indrukwekkende Stanley Dock aan de monding van de Mersey rivier. Dit complex van drie imposante bakstenen pakhuizen vormde de basis van het voor Liverpool zo belangrijke Tobacco Warehouse waar tabak werd opgeslagen en gedroogd voordat het verder werd verscheept. Het complex staat sinds de jaren ‘80 leeg en is daardoor erg in verval geraakt. De stad is met verschillende partijen bezig om het geheel in fasen op te knappen.

Twee pakhuizen worden getransformeerd tot appartementencomplexen met een multifunctionele bestemming voor de begane grond. Interessant is de vraag hoe je het pakhuiskarakter zoveel mogelijk in tact kan laten terwijl het pand geschikt moet worden gemaakt voor appartementen met het comfort en de luxe van deze tijd. Dit betekent o.a. dat de lage verdiepingsvloeren ter hoogte van de vensters moeten worden doorbroken om een vide voor meer lichtinval te creëren. De ijzeren kozijnen bleken dusdanig slecht dat deze moesten worden vervangen. Dit doet mij denken aan de herbestemming van de DRU in Ulft waarbij alle ijzeren kozijnen een voor een zijn uitgehaald, gerestaureerd en teruggeplaatst. Had dat hier wellicht ook gekund?

De herbestemming in Liverpool is nog steeds in volle gang. Ik ben benieuwd naar het eindresultaat! 
Marlieke Damstra

Afbeelding: Schouwburg Italie

Schouwburgabonnement voor de brandweer
Van onze correspondent in Italië
Theaters behoren tot de best brandbare gebouwen. De combinatie van open vuur (verlichting met kaarsen) en de houten theaterinbouw werd veel historische theaters fataal. Beroemd is de opera van Venetië, meermaals (voor het laatst in 1996) door vlammen verteerd, maar steeds weer uit de as verrezen. Toepasselijker kan de naam van dat operahuis niet zijn: La Fenice, de feniks, de mythologische vogel die uit zijn eigen as herrijst.

Ook veel andere Italiaanse steden hebben nog een – grotendeels houten – theater. In Pavia bezocht ik een concert in het prachtige Teatro Fraschini (1771-1773). Het is een echt teatro all’italiana: een hoefijzervormige zaal waarvan de wanden  zijn opgebouwd uit loges. Het bezoek aan het gebouw was minstens zo boeiend als het concert!

Het Teatro Fraschini heeft echter wel een probleem. Het voldoet naar onze maatstaven niet aan de brandveiligheidseisen. Er is geen moderne blusinstallatie. Ook de vluchtroutes zijn onvoldoende. Geld om dat aan te passen is er niet. Bovendien zou het ten koste kunnen gaan van het monument.

Toch vindt de brandweer het goed dat het 18de-eeuwse theater gewoon wordt gebruikt. Ze zorgen gewoon dat ze er erbij zijn. Tijdens iedere voorstelling is een achttal brandweerlieden aanwezig die zo nodig direct in actie kunnen komen. De Italiaanse benaming voor brandweer mag je in dit geval letterlijk nemen: vigili del fuoco, brandwachters. Zij bewaken de veiligheid tijdens de voorstelling. De bluswagen staat preventief naast het theater. Een pragmatische en sympathieke oplossing, die ik in Italië vaker zag. Voor het gebruik van sommige monumenten kan zo’n aanpak ook in Nederland soms uitkomst bieden.
Jeroen Westerman

Foto: pauze in het Teatro Fraschini met twee vigili del fuoco onder de boog in het midden van de foto