Publicatie 'Kastelen in Gelderland'

Gelderland, de grootste provincie van Nederland, is rijk aan kastelen. Deze circa 390 middeleeuwse kastelen, burchten en adellijke huizen zijn nauw verbonden met de Gelderse geschiedenis en met de ontwikkeling van het landschap.

Hoewel er al veel is gepubliceerd over kastelen in Gelderland, bestond tot nu toe geen volledig overzicht van de, waarvan er nog zo’n 170 bestaan. Dit overzicht komt nu beschikbaar dankzij een samenwerking van het Gelders Archief, de Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen, Gelders Erfgoed, het Gelders Genootschap en Uitgeverij Matrijs.

De provincie kent veel verschillende landschappen, met onder meer het laaggelegen rivierengebied, de hogere zandgronden en de heuvels van de Veluwe en het Rijk van Nijmegen. Ook in de vorm en ontwikkeling van de kastelen is er een grote verscheidenheid. Zo werden in het oosten van de provincie verschillende mottekastelen gesticht, onder meer in Rijk van Nijmegen en in het Monferland, met de gelijknamige burchtheuvel bij ’s-Heerenberg. Op de Veluwe en aan de Veluwezoom zijn uit de vroege middeleeuwen ringwalburgen bewaard, zoals de Hunenschans bij het Uddelermeer. In het rivierengebied werden onder meer zaaltorenkasteelen gesticht, die later vaak uitgroeiden tot grotere complexen. Kasteel Hernen is op een dergelijke manier vanuit een versterkte woontoren ontstaan. Het Maarten van Rossumhuis in Zaltbommel is een van de Gelderse stadskastelen. Veel van de grote, bekende kastelen in Gelderland zijn tegenwoordig in bezit de Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen. Daarbij zijn indrukwekkende middeleeuwse burchten zoals Ammersoyen bij Ammerzoden, maar ook versterkte adellijke huizen en kastelen die na de middeleeuwen zijn omgevormd tot buitenplaatsen, zoals het huis Verwolde bij Laren.

Het boek bestaat uit een gedeelte met introducerende, algemene hoofdstukken en een gedeelte met kasteelbeschijvingen. In de inleidende hoofdstukken wordt onder meer aandacht besteed aan de geografische ligging van de kastelen, de veranderende politieke omstandigheden vanaf de middeleeuwen, de families en bewoners en bouwkundige ontwikkelingen. Ook de ontwikkeling van tuinen, parken en landschappen komt aan de orde, alsmede de veranderingen in gebruik van de kasteelcomplexen en de kastelen die uit het landschap zijn verdwenen. De kasteelbeschrijvingen zijn per gemeente gerangschikt, alle 56 Gelderse gemeentes komen aan bod. Bij de selectie van de beschreven objecten waren de verdedigbaarheid en de woonfunctie de centrale kenmerken. Verder is uitgegaan van huizen die dateren van vóór 1600 en behoorden aan de adel of de aristocratie. Kastelen in Gelderland is rijk geïllustreerd met historische afbeeldingen, plattegronden en foto’s.

Kastelen in Gelderland
Verschijnt 5 september 2013
ISBN 978-90-5345-410-7
628 pagina’s in kleur
22 x 28 cm
Aanbiedingsprijs € 49,95 (in plaats van € 59,95)

www.matrijs.com

Meer informatie: Elyze Storms - Smeets