Cultuurhistorie en bestemmingsplannen

Onlangs heeft Gelders Genootschap voor de gemeente Montferland de cultuurhistorische paragraaf geschreven voor de nieuwe bestemmingsplannen voor de bebouwde kom van Zeddam en het centrum van ’s-Heerenberg.

Bij de cultuurhistorische paragraaf is tevens een schets gegeven van de historische ontwikkeling. Voor het opstellen van de cultuurhistorische paragraaf werden de bestaande teksten uit de vigerende bestemmingsplannen bewerkt en aangevuld. Op verzoek van de gemeente is tevens een verantwoording geschreven hoe in beide bestemmingsplannen rekening wordt gehouden met cultuurhistorische waarden. Dit wordt sinds de wijziging van het Besluit Ruimtelijke Ordening - 1 januari 2012 - van gemeenten gevraagd. Aangezien gemeenten nadrukkelijk niet alleen met beschermde cultuurhistorische waarden rekening moeten houden, behoorde ook een inventarisatie van de beeldbepalende bebouwing tot de opdracht. Vanwege de vereiste spoed is daarbij alleen gekeken naar grotere aaneengesloten gebieden en ensembles. In ’s-Heerenberg zijn drie zones aangeduid als cultuurhistorisch waardevol gebied, namelijk de historische buitenplaats Kasteel Huis Bergh, de gehele direct daaraan grenzende historische binnenstad en de Emmerikseweg met het merendeel van de aan weerszijden daarvan gelegen bebouwing. Deze drie zones krijgen in de nieuwe bestemmingsplannen een (dubbel)bestemming ‘Waarde-Cultuurhistorie’. De daarbij behorende regelgeving - waarvoor een tekstvoorstel is gemaakt - omvat vooral een sloopvergunningstelsel voor de binnen deze zones gelegen bebouwing. In Zeddam is de Bovendorpsstraat met de aangrenzende bebouwing, het oudste deel van de dorpskern met o.a. de kerk en de molen, als cultuurhistorisch waardevol gebied aangewezen. Buiten deze zone bleek het aantal karakteristieke panden relatief beperkt zodat in tweede instantie alsnog is voorgesteld om in Zeddam óók deze individuele, verspreid aan de oude verkeerslinten gelegen, waardevolle bebouwing van een dubbelbestemming ‘Waarde-Cultuurhistorie’ te voorzien. Gelders Genootschap heeft de teksten zo opgesteld dat het stedenbouwkundig bureau - in dit geval AMER – deze eenvoudig in de hoofdtekst kan opnemen. Zodra beide bestemmingsplannen gereed zijn, beoordeelt GG nog eens de toelichting en de regelgeving op de wijze waarop cultuurhistorie is verwerkt. Voor wat betreft de verbeelding (de plankaarten) gebeurt dat steekproefsgewijs.

In alle gemeenten waar nieuwe bestemmingplannen worden gemaakt, moet in die plannen voortaan nadrukkelijk rekening worden gehouden met cultuurhistorie. Behalve Montferland heeft Gelders Genootschap ook de gemeente Voorst recent ondersteund bij de inbreng van cultuurhistorie in een tweetal bestemmingsplannen voor de bebouwde kom van Twello. Eerder werden ten behoeve van het bestemmingsplan voor de kom van Winterswijk de cultuurhistorische waarden geïnventariseerd. Gelders Genootschap kan ook u een helpende hand bieden bij de verplichte inbreng van cultuurhistorie in nieuwe bestemmingsplannen. Bij voorkeur wordt in een dergelijk traject al in een vroeg stadium gezamenlijk bekeken wat reeds beschikbaar is en wat er (minimaal) nog moet gebeuren.

Meer informatie: Gerard Derks