Streefbeeld Zuiderzeestraatweg
Het Gelders Genootschap heeft in opdracht van de Regio Noord Veluwe, een samenwerkingsverband van gemeenten, een Streefbeeld opgesteld voor de Zuiderzeestraatweg. Dit project kwam tot stand met medewerking en financiering van de Provincie Gelderland, het Veluws Bureau voor Toerisme en de gemeenten Nijkerk, Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem. De Zuiderzeestraatweg is een historische route, die grotendeels in Gelderland ligt. De weg voert door de gemeenten Nijkerk, Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem. Een klein stukje ligt nu in de provincie Utrecht, in de gemeente Amersfoort.
In 1827 werd door Koning Willem I de aanleg van de Zuiderzeestraatweg tussen Amersfoort en Zwolle goedgekeurd. Al in 1830 wordt de weg opengesteld. Bijna 100 jaar later, in 1927, wordt de Zuiderzeestraatweg opgenomen in het Rijkswegenplan als rijksweg 828. De gehele route krijgt dan een klinkerbestrating van 5 meter breedte en wordt begeleid met bomenrijen. Met 64,4 km is dit op dat moment het langste rijkswegtracé in het land. In 1993, de nieuwe rijksweg A28 was inmiddels voltooid, werd de oude rijksweg overgedragen aan de Provincie en gemeenten
De Zuiderzeestraatweg is van grote invloed geweest op de ontwikkeling van de dorpen en de steden langs de voormalige Zuiderzeekust. De ruimtelijke structuur van alle dorpen en steden wordt erdoor bepaald. Veel historische bebouwing is gericht op deze weg. Zoals een groot aantal landgoederen, kazernecomplexen, boerderijen, villa's, woonhuizen, fabrieken etc. De route koppelt verschillende tijdsbeelden, landschappen, oude stadjes, dorpen en woongebieden langs de rand van de Veluwe.
De doorgaande verkeersfunctie is inmiddels op veel plekken verdwenen. De straat is veranderd in een winkelstraat, een fietsroute of een woonstraat. Waar het verkeer nog wel gebruik maakt van de weg wordt het beeld soms overheerst door verkeersmaatregelen als rotondes, verkeersdrempels etc. De samenhang in het beeld van de route verdwijnt stukje bij beetje.
Het streefbeeld levert uitgangspunten op voor het omgaan met de weg, maar gaat tevens in op de relatie met gebiedsopgaven en thema's langs de weg. Het perspectief van de route maakt het mogelijk het gebied in samenhang te beschouwen en biedt ook een kapstok om andere projecten en thema's, die rondom de oude weg spelen, aan op te hangen. De insteek is integraal: landschap, cultuurhistorie, ruimtelijke kwaliteit, verkeersontwerp worden meegenomen. Centraal staat de beleving van identiteit en samenhang van de Noord Veluwe.
Uitdagingen toekomst Zuiderzeestraatweg
• De lijn vast te houden en te versterken;
• De samenhang beter zichtbaar te maken. Dat betekent ook het zichtbaar maken van begin en einde, en bijzondere punten onderweg;
• De rijkdom aan betekenissen te ontsluiten en nieuwe betekenissen toe te voegen;
• Versterken van de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit;
• Knelpunten in functie en beleving op te lossen;
• Ervoor te zorgen dat toekomstige veranderingen met zorg voor de waarde van de straatweg worden uitgevoerd.
Doel streefbeeld
Het streefbeeld is bedoeld als inspiratiebron, maar is ook richtinggevend voor toekomstige ontwikkelingen aan en langs de straatweg.
Het streefbeeld omvat kenmerken, kwaliteiten, kansen en knelpunten van de route. Het verhaal wordt verteld en verbeeld vanuit cultuurhistorische optiek, vanuit ruimtelijk/landschappelijke optiek, vanuit gebruik en beleving en vanuit de toeristisch/recreatieve invalshoek.
Rapporten
De rapportage van Het project Zuiderzeestraatweg bestaat uit 3 delen:
Deel 1: De Zuiderzeestraatweg: Het Verhaal:
Hoe is de weg tot stand gekomen? Over welke weg hebben we het? Wat waren oudere wegen in het gebied? Hoe heeft de weg zich ontwikkeld? En hoe is de omgeving veranderd? Door welke landschappen voert de weg? En wat voor bijzondere bebouwing komen we tegen onderweg? Dit zijn vragen die in dit deel aan de aan de orde komen, naast verhalen over bijzondere gebeurtenissen die te maken hebben met de straatweg.
Deel 2: De Zuiderzeestraatweg: Het Streefbeeld:
Naar welke belevingskwaliteit streven we voor de straatweg? Welke ontwerpprincipes worden gehanteerd om de weg een nieuwe grandeur te geven? Hoe kunnen we het streefbeeld realiseren? Deel twee gaat in op deze vragen. Dit rapport omvat een overzichtskaart en achterin dit rapport vindt u voor elke gemeente een kort overzicht van het streefbeeld in die gemeente.
Deel 3: De Zuiderzeestraatweg: Het Bidboek:
Tijdens het project is gebleken dat er heel veel zaken met de weg samenhangen, die niet rechtstreeks over het beeld van de weg gaan. De Zuiderzeestraatweg biedt een kapstok voor samenwerking op verschillende terreinen, voor toerisme en recreatie, voor economische ontwikkeling van de regio etc. Er zijn veel kansen naar boven gekomen. In het Bidboek worden deze kansen vermeld. Doel is particulieren en particuliere organisaties te verleiden om hiermee aan de slag te gaan.
Downloaden
Deel 1: De Zuiderzeestraatweg: Het Verhaal
Deel 2: De Zuiderzeestraatweg: Het Streefbeeld (compleet)
Streefbeeld Algemeen (hoofdstuk 1 t/m 4)
Overzichtskaart Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Regio
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Nijkerk
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Putten
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Ermelo
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Harderwijk
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Nunspeet
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Elburg
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Oldebroek
Streefbeeld Zuiderzeestraatweg Hattem
Deel 3 Bidboek Zuiderzeestraatweg
Verwante projecten:
-Q-statuslijnen Cultuurhistorie Provincie Gelderland
-Investeren in vakmanschap stedenbouw bij gemeenten op de Noord Veluwe
Ontwerpvisie Inrichting Zuiderzeestraatweg Harderwijk
Geïnspireerd door het Streefbeeld, dat in opdracht van de Regio Noord Veluwe voor de gehele Zuiderzeestraatweg is opgesteld, heeft de gemeente Harderwijk een ontwerpvisie laten maken voor een gedeelde van de oude straatweg op haar grondgebied, dat de komende jaren opnieuw moet worden ingericht.
Deze ontwerpvisie Zuiderzeestraatweg is richtinggevend voor het tracé binnen Harderwijk. De ontwerpvisie is voorbeeld en inspiratiebron voor andere gemeenten langs de Zuiderzeestraatweg. Deze visie kan ook andere gemeenten, die cultuurhistorie bij de reconstructie van een oude weg willen betrekken, tot voorbeeld en inspiratie dienen.
Het opstellen van deze ontwerpvisie was voor de gemeente Harderwijk een bijzonder project, omdat hierbij is geëxperimenteerd om cultuurhistorie en landschapsontwerp op een meer intensieve manier te betrekken bij de herinrichting van een weg. Mede op initiatief van het Gelders Genootschap is dit project daarom ondersteund door het Cultuurfonds Belverdere met een subsidie. Het Gelders Genootschap was als adviseur op het gebied van cultuurhistorie en ruimtelijke kwaliteit hierbij betrokken en heeft met de gemeente aan de landschapsarchitecten van wUrck gevraagd om het ontwerp te maken. wUrck is een adviesbureau met landschaparchitecten, stedenbouwkundigen en architecten en heeft veel ervaring met verkeersprojecten. Het resultaat van dit project treft u aan in het rapport.