Nieuw Gelders Arcadië
Het idee voor het project Nieuw Gelders Arcadië (NGA) is bij het Gelders Genootschap (GG) voortgekomen uit de verstedelijkings- en woningbouwopgave die bestaat in de Stadsregio Arnhem-Nijmegen, voorheen stedelijk Knooppunt Arnhem-Nijmegen. Deze stedelijke opgave legt een grote druk op het unieke historische landgoederen-landschap dat sinds de 17e eeuw is ontstaan aan de Veluwezoom op de grens van het Veluwemassief en de Rijn- en IJsseldal, in de gemeenten Wageningen, Renkum, Arnhem, Rozendaal en Rheden.
Dit gebied telde ooit meer dan 80 landgoederen en buitenplaatsen - zoals Sonsbeek, Middachten, Rosendael, De Oorsprong, Rhederoord, Mariëndaal en Oranje Nassau's Oord - waarvan een groot aantal nog (gedeeltelijk) bestaat. Het huidige landgoederenlandschap is vergelijkbaar met het Kennemerland in Noord-Holland, de Stichtse Lustwarande op de Utrechtse Heuvelrug en de buitenplaatsen langs de Vecht en Angstel tussen Amsterdam en Utrecht.
De naam Nieuw Gelders Arcadië is geïnspireerd op de publicatie van I.A. Nijhoff Geldersch Arkadia of Wandeling over Biljoen en Beekhuizen (eerste druk 1820). We willen nu gaan zien hoe we vorm kunnen geven aan een ‘Nieuw' Gelders Arcadië.
Het gebied wordt vanouds gekenmerkt door een samenhangende, gemeentegrens overschrijdende structuur van grootschalige reliëfrijke landschapsparken, formeel aangelegde lanenstelsels, weidse panorama's over het Rijn- en IJsseldal, gegraven sprengbeken en bijzondere waterwerken als cascades. Anno 2008 zijn deze kwaliteiten nog steeds in hoge mate bepalend voor de identiteit van het gebied. Echter, de beperkte economische draagkracht van de huidige landgoederen en buitenplaatsen maakt het steeds moeilijker om deze kwaliteiten te handhaven. Bouwen op of bij de landgoederen en buitenplaatsen kan aangegrepen worden als een kans om deze economische eenheden als zodanig overeind te houden. Maar tegelijkertijd kan het bouwen een aantasting vormen van het unieke landschappelijke karakter. In dit spanningsveld vindt het project Nieuw Gelders Arcadië plaats.
Gebiedsgericht samenwerken
Samen met de gemeenten Wageningen, Renkum, Arnhem, Rozendaal en Rheden en met de lokale landgoedeigenaren (zowel particulier als institutioneel) wil het Gelders Genootschap inzicht krijgen in de beeldbepalende kwaliteiten van het landgoederenlandschap. Door middel van een handboek zal het project inzicht bieden in de ruimtelijke dragers, de beeldbepalende kwaliteiten van de landgoederenzone die een inspiratie kunnen vormen voor de toekomst, voor een "Nieuw Gelders Arcadië". Tevens wordt een ruimtelijk toetsingskader opgesteld voor gemeenten en landgoedeigenaren/ -beheerders dat hen kan helpen bij beslissingen omtrent stedelijke ontwikkelingen op en bij de landgoederen. Op verzoek van deze doelgroep zal op basis van het handboek een publieksboek vervaardigd worden, teneinde bij een breder publiek de bewustwording te versterken en het draagvlak te vergroten met betrekking tot de uniciteit van dit landgoederengebied en de ontwikkelingen die hier (zullen) plaats vinden.
Landgoederennetwerk
We nodigen u uit deel uit te maken van het Landgoederennetwerk van Nieuw Gelders Arcadië. U zult dan geregeld nieuws ontvangen met betrekking tot de vorderingen van het project en uitgenodigd worden voor de werkateliers. Bent u geïnteresseerd? Stuur dan uw gegevens aan projectleider Elyze Storms: e.storms@geldersgenootschap.nl